Lezing 10 november 2010
125 jaar socialisme en arbeidersbeweging in Groningen.
Na de succesvolle lezingenserie afgelopen
voorjaar met het thema ‘Oorlog en
vrede’, zet Stad & Lande de samenwerking
met de RHC Groninger Archieven
voort. In het najaar organiseren zij
twee lezingen. De lezingen beginnen
om 20.00 uur (zaal open 19.30 uur) in
de hal van de RHC Groninger Archieven
en de toegang is gratis.
Op woensdag 10 november is de tweede
lezing, gehouden door socioloog en historicus
Jannes Houkes, aangevuld met
een optreden van De Volksstem. Jannes
Houkes is werkzaam bij de RUG
en de Hanzehogeschool. Hij heeft vele
publicaties over de geschiedenis van de
arbeidersbeweging in de stad en provincie
Groningen op zijn naam staan.
Houkes zal een inleiding houden naar
aanleiding van de oprichting van de
SDB in 1885 in Groningen.
Tussen 1850 en 1878 floreert de landbouw
in de provincie Groningen en
daarmee komt de handel in granen in
een stroomversnelling. Door de hoge
winsten ontstaan er grote boerenbedrijven
op het Hogeland en het Oldambt,
maar de omstandigheden voor
de arbeiders verslechteren alleen maar.
Er zijn hongeroproeren en stakingen
doch dit brengt geen verbetering. De
meer geschoolde ambachtslieden in de
grotere plaatsen gaan zich organiseren
in werklieden- en vakverenigingen en
sluiten zich aan bij het AGWV dat zich
ook inzet voor beter onderwijs, loonsverhoging
en stemrecht. Het AGWV wordt
te gematigd bevonden, vele arbeiders
voelen zich aangetrokken tot Ferdinand
Domela Nieuwenhuis, die vanaf 1881
het socialisme in Groningen onder de
aandacht brengt. De arbeiders moeten
niet alleen streven naar kleine verbeteringen
maar naar een totale hervorming
van de maatschappij, houdt Domela
hen voor. Na een toespraak van de socialistische
propagandist C.van Raay
besluit een twaalftal Groningers op 20
februari 1885 in café de Beurs een eigen
socialistische vereniging op te richten,
die zich aansluit bij de SDB. De SDB
kan gezien worden als voorloper van het
NVV en FNV, de SDAP en PvdA, CPN,
Groen Links, SP en vele andere linkse
organisaties in Nederland.
De Volksstem werd in 1900 opgericht
als “arbeidersmannenkoor” en is nu
een gemengd koor dat het socialistische
muzikaal-historisch gedachtegoed
levend houdt en zal deze avond een
optreden geven.