Lezing 6 oktober 2010
‘Groningen zit in een hoek, waar bijna geen geluid doordringt’ Hendrik Nicolaas Werkman (1882- 1945)
Na de succesvolle lezingenserie afgelopen
voorjaar met het thema ‘Oorlog en
vrede’, zet Stad & Lande de samenwerking
met de RHC Groninger Archieven
voort. In het najaar organiseren zij
twee lezingen. De lezingen beginnen
om 20.00 uur (zaal open 19.30 uur) in
de hal van de RHC Groninger Archieven
en de toegang is gratis.
De eerste lezing vindt plaats op woensdag
6 oktober 2010 en wordt gehouden
door Jikke van der Spek. Ze was
als kunsthistorica van 2005 tot 2010
betrokken bij het Werkmanproject en
één van de auteurs van H.N. Werkman,
het complete oeuvre(2008). Momenteel
is zij werkzaam bij het Groninger Museum
voor een project m.b.t. De Ploeg.
‘Een ril doorklieft het lijf dat vreest de
vrijheid van de geest’. Deze slagzin is
afkomstig uit The Next Call, het tijdschrift
waarmee drukker en kunstenaar
H.N. Werkman vanaf 1923 naar buiten
trad. Hij stuurde het blad naar leden
van De Ploeg, de bekende Groninger
kunstenaarsgroep waarvan Werkman
vanaf 1919 lid was. Maar zijn artistieke
verbondenheid reikte verder dan de
Martinistad. Door middel van deze
avant-gardistische uitgave zocht hij
vanaf 1924 contact met gelijkgestemde
kunstenaars uit de internationale
kunstwereld. In de jaren die volgen
zouden zowel zijn druksels als het
drukwerk met de opvallende typografie
de aandacht trekken. Hoogtepunt
vormde Werkmans deelname aan de
expositie Cercle et Carré in Parijs in
1930, waar zijn druksels te zien waren
naast werk van onder meer Mondriaan,
Kandinsky en Arp. Werkman woonde
het grootste deel van zijn leven in
Groningen, ‘een hoek waar bijna geen
geluid doordringt’, zoals hij schreef in
een brief aan de Belgische kunstenaar
Jozef Peeters. Nu is het waar dat de
brede belangstelling voor Werkman
vooral in de naoorlogse jaren ontstond,
voor zijn druksels en drukwerk uit de
jaren twintig tot en met de latere uitgaven
van De Blauwe Schuit, zoals de
Chassidische legenden. Maar was zijn
isolement tijdens zijn leven inderdaad
zo groot?